Giải pháp mới trong phòng ngừa và điều trị

• 

Hiện nay, những tiến bộ ngoạn mục trong thời gian 20 năm qua đã cho ra đời hàng loạt thuốc có hiệu quả quả giảm nguy cơ gãy xương, có thể chia làm 2 nhóm chính: nhớm ức chế tế bào hủy xương Bisphosphonates (như Alendronate, risedronate, zoledronate), Serm (raloxfene), calcitonin… và nhóm kích thích tế bào tạo xương (như strontium ranelate và teriparatide). Tất cả đều đã được thử nghiệm và có hiệu quả giảm nguy cơ gãy xương từ 30% đến 50%. Tuy nhiên, chỉ có zoledronate được chứng minh là có hiệu quả giảm nguy cơ tử vong ở bệnh nhân sau khi bị gãy xương.

Gãy xương làm giảm tuổi thọ bệnh nhân

Loãng xương ảnh hưởng đến 1/3 phụ nữ và 1/5 nam giới trên 50 tuổi. Tuy diễn tiến âm thầm nhưng loãng xương gây hậu quả hết sức nghiêm trọng. Không chỉ giảm độ chắc, cứng của xương, giảm chiều cao, còng lưng…, loãng xương kéo theo nguy cơ bị gãy xương. Đặc biệt, gãy cổ xương đùi sẽ làm tăng tỷ lệ mắc các bệnh khác, quan trọng hơn là làm tăng đột biến tỷ lệ tử vong sau khi gãy xương.

Đã có khá nhiều nghiên cứu trong thời gian gần đây cho thấy những bệnh nhân bị gãy xương cột sống có nguy cơ tử vong tăng gấp 2 lần so với tỉ lệ tử vong trung bình trong dân số. Tuy nhiên, gãy cổ xương đùi mới là là hệ quả nghiêm trọng nhất và nguy hiểm nhất của loãng xương. Nhiều nghiên cứu trên thế giới, kể cả ở Á châu, gần đây cho thấy khoảng 20% nữ và 30% nam bị gãy cổ xương đùi chết trong vòng 1 năm sau khi xương bị gãy.

Acid zoledronic 5mg hiệu quả giảm 70% nguy cơ gãy xương sống và giảm 28% nguy cơ tử vong sau gãy xương

Để đáp ứng điều trị, đặc biệt thuận tiện cho người bệnh trong sử dụng, liệu pháp điều trị loãng xương bằng cách truyền trực tiếp thuốc ức chế hủy xương zoledronic acid 5mg vào tĩnh mạch đang được xem là một giải pháp đột phá trong điều trị loãng xương. Đây là dung dịch tiêm truyền tĩnh mạch chứa 5mg acid zoledronic thuộc nhóm các bisphosphonate chứa nitơ và tác động chủ yếu lên xương. Nó là chất ức chế sự tiêu xương qua trung gian của hủy cốt bào, nói nôm na là thuốc ức hế sự hủy xương.

Như vậy, đối với phụ nữ bị loãng xương sau mãn kinh, chỉ có zoledronic acid 5mg có tác dụng giảm nguy cơ gãy xương, duy trì ổn định hệ xương trong 3 năm ở tất cả các vị trí quan trọng. Kết quả công trình nghiên cứu về sử dụng Bisphosphonate dạng tiêm truyền tĩnh mạch trong việc ngăn ngừa gãy xương ở phụ nữ sau mãn kinh với sự tham gia 7.765 phụ nữ được công bố trên tạp chí Y học New England (1). Sau thử nghiệm cho thấy: so với nhóm sử dụng giả dược, nhóm sử dụng zoledronic acid 5mg có nguy cơ gãy xương thấp hơn 41% cho xương hông và 70% cho xương sống. Trong khi đó, các loại thuốc viên chống loãng xương hiện nay chỉ giúp giảm nguy cơ gãy xương sống ở tỉ lệ từ 40 - 50% mà thôi. Điều đáng chú ý là zoledronic acid còn giảm nguy cơ tử vong sau gãy xương đến 28% (2).

Có bốn yếu tố khiến zoledronic acid 5mg phát huy hiệu quả bảo vệ cao hơn rõ rệt so với các loại thuốc ức chế hủy xương dạng uống:

- Tính khả dụng sinh học 100% - Có ái tính cao hơn với chất khoáng xương. 61% zoledronic acid gắn trực tiếp vào xương và lưu lại ở đó, do đó, sự tiếp xúc của cơ thể với thuốc ở mức tối thiểu trong cả năm.

- Có hiệu quả ức chế hủy cốt bào mạnh hơn.

- Đảm bảo sự tuân thủ điều trị của bệnh nhân bởi chỉ cần truyền 1 liều trong 15 phút để đạt hiệu quả kiểm soát loãng xương đến một năm. GS.BS Trần Ngọc Ân (chủ tịch Hội Thấp Khớp Học Việt Nam) cho biết, cũng giống như các phương pháp điều trị khác hiện nay, bisphosphonate dạng tiêm truyền tĩnh mạch zoledronic acid 5mg chỉ được sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa và cũng có các yêu cầu đặc biệt trước và trong khi sử dụng. So với một vài loại thuốc khác trong điều trị loãng xương, loại thuốc này có thuận lợi hơn cho bệnh nhân bởi liều dùng 1 năm/lần, tác dụng phụ có nhưng không ảnh hưởng lớn; giá cả chấp nhận được. Song song với việc dùng thuốc, để điều trị loãng xương hiệu quả, bệnh nhân nên tiếp tục thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lí giàu can-xi và chế độ sinh hoạt, luyện tập, nghỉ ngơi, thư giãn phù hợp.

Thông tin liên quan: Giải pháp mới trong phòng ngừa và điều trị